Çam, Türkiye'de en kolay bulunan ve en ucuz odun türlerinden biri. Bu yüzden "neden şöminede yakılmasın?" sorusu çok sorulur. Cevap, çamın zehirli olması değil — sorun yanma karakterinde.
Çamın üç problemi
- Reçine ve kreozot: Çam reçine içerir. Yanarken açığa çıkan reçineli buhar baca duvarında soğuyup yapışkan bir katman oluşturur (kreozot). Bu katman zamanla kalınlaşır ve tutuşabilir — baca yangınlarının başlıca sebebidir.
- Kıvılcım sıçraması: Çamın içindeki reçine cepleri ısınınca patlar ve kıvılcım fırlatır. Camlı şöminede sorun değildir ama açık şöminede halı, mobilya ve parke için gerçek bir risktir.
- Kısa yanma süresi: Çam düşük yoğunluklu bir odundur. Hızlı alevlenir ve çabuk tükenir; sürekli odun eklemek gerekir.
Çam zehirler mi?
Doğal, işlem görmemiş çam odunu yandığında özel bir zehir açığa çıkarmaz. Her odun yanarken karbonmonoksit üretir; bu çama özgü değildir ve bacası düzgün çalışan bir sistemde sorun oluşturmaz.
Asıl tehlike işlem görmüş ahşaptadır: boyalı, verniklenmiş, emprenyeli kereste, sunta ve MDF. Bunlar yanarken gerçekten zehirli bileşikler yayar ve hiçbir koşulda yakılmamalıdır.
Peki çam nerede kullanılır?
Çamın doğru kullanımı çıradır. İnce yarılmış çam, reçinesi sayesinde çok kolay tutuşur ve ateşi başlatmak için idealdir. Ateş kurulduktan sonra üzerine meşe veya gürgen eklenir.
Ayrıca kısa süreli ve dışarıda yapılan ateşlerde (bahçe ateşi, kamp) çam sorun değildir; baca olmadığı için kreozot problemi ortadan kalkar. Ancak mangalda kullanmayın — reçineli duman ete acımsı bir tat bırakır.