Şöminede yakılacak odunu seçerken üç şeye bakılır: birim ağırlıkta verdiği ısı (kalori değeri), yanma süresi ve yanarken bıraktığı kalıntı. Bu üç kriterde de sert yapraklı (yoğun) ağaçlar, yumuşak ve reçineli türlerin belirgin şekilde önündedir.
Odun türlerinin karşılaştırması
| Odun türü | Kalori (kcal/kg) | Yanma süresi | Kıvılcım | Şömine için |
|---|---|---|---|---|
| Meşe | 4.000 – 4.400 | Çok uzun | Çok az | ★★★★★ En iyi |
| Gürgen | 4.100 – 4.300 | Uzun | Çok az | ★★★★★ Çok iyi |
| Kayın | 3.900 – 4.200 | Uzun | Az | ★★★★☆ İyi |
| Akasya | 4.000 – 4.300 | Uzun | Orta | ★★★★☆ İyi |
| Kavak / Söğüt | 2.600 – 3.000 | Kısa | Az | ★★☆☆☆ Zayıf |
| Çam / Ladin | 3.200 – 3.800 | Çok kısa | Çok fazla | ★☆☆☆☆ Uygun değil |
Neden meşe birinci sırada?
Meşenin üstünlüğü yoğunluğundan gelir. Aynı hacimdeki meşe, kavaktan yaklaşık iki kat daha ağırdır ve bu ağırlık doğrudan daha fazla yakıt anlamına gelir. Ayrıca meşe yanarken uzun süre köz tutar; şömineyi bir kez doldurduğunuzda saatlerce ısı almaya devam edersiniz.
İkinci avantajı temizliğidir. Meşe reçine içermediği için kıvılcım sıçratmaz ve bacada yapışkan kurum bırakmaz. Camlı şöminelerde camın kararma hızı belirgin şekilde düşer.
Şöminede kesinlikle yakılmaması gerekenler
- Boyalı, verniklenmiş veya emprenyeli ahşap — yanarken zehirli gaz açığa çıkarır. Eski mobilya, palet ve inşaat kerestesi asla yakılmamalıdır.
- Sunta, MDF, kontrplak — yapıştırıcı içerir; formaldehit ve diğer zararlı bileşikler yayar.
- Yaş veya küflenmiş odun — çok duman yapar, bacada kreozot biriktirir ve küf sporları solunum yollarını tahriş eder.
- Deniz kereste ve tuzlu su görmüş odun — yanarken klorlu bileşikler açığa çıkarır.
- Reçineli iğne yapraklılar (bol miktarda) — çam ve ladin yalnızca tutuşturucu çıra olarak, az miktarda kullanılabilir.
Peki hangisini almalıyım?
Şöminenizi ağırlıklı olarak evi ısıtmak için kullanıyorsanız meşe alın; uzun köz süresi sayesinde tek dolumla daha fazla ısı elde edersiniz. Alevi seyretmek, ortam yaratmak için yakıyorsanız gürgen daha canlı bir alev verir. En iyisi ikisini karıştırmaktır: ateşi gürgenle kurup üzerine meşe atmak.