İki farklı satıcıdan "1 ton meşe" fiyatı aldığınızda arada ciddi fark görüyorsanız, bu genellikle birinin kâr marjından vazgeçmesi değil — satılan şeyin gerçekten farklı olmasıdır.
Fiyatı belirleyen 5 etken
- Nem oranı. En büyük fark buradadır. 1 ton yaş odunun yaklaşık 400-450 kg'ı sudur. Yani ucuz görünen yaş odunda, kilogram başına aldığınız gerçek yakıt çok daha azdır.
- Kesim ve yarma. Dökme tomruk en ucuzudur ama kesip yarmanız gerekir. Kesilmiş yarılmış odun işçilik nedeniyle daha pahalıdır; buna karşılık gelir gelmez kullanılır.
- Ağaç türü. Meşe ve gürgen, kavak veya çamdan pahalıdır — çünkü aynı kilogramda daha çok ısı verir. Karışık odun "meşe" fiyatına satılmamalıdır.
- Nakliye ve indirme. Mesafe, aracın büyüklüğü ve indirme şekli (dökme mi istifli mi) fiyata yansır. Kata taşıma ayrı bir hizmettir.
- Sezon. Talep Kasım-Ocak arasında zirveye çıkar ve fiyatlar yükselir. Ağustos-Eylül'de alan hem ucuza alır hem de daha kuru odun bulur.
Ucuz odun neden pahalıya gelir?
Basit bir hesap: A satıcısı tonu 100 birime yaş odun, B satıcısı 140 birime kuru odun veriyor diyelim. Yaş odunun %40'ı su ise, A'dan aldığınız 1 tonun sadece 600 kg'ı gerçek yakıttır. Gerçek yakıt kilogramı başına A'da yaklaşık 0,167 birim, B'de yaklaşık 0,14 birim ödersiniz — yani ucuz görünen teklif pahalıya gelir.
Üstüne bir de yaş odunun bacada bıraktığı kurum, temizlik masrafı ve yangın riski eklenir. Bu yüzden odun alırken sorulacak ilk soru fiyat değil, nem oranıdır.
Ankara'da sezonluk fiyat eğrisi
| Dönem | Fiyat seviyesi | Stok / kalite durumu |
|---|---|---|
| Temmuz – Eylül | En düşük | Bol stok, iyi kurutulmuş |
| Ekim | Yükselmeye başlar | Stok iyi |
| Kasım – Ocak | En yüksek | Talep zirvede, termin uzar |
| Şubat – Mart | Düşmeye başlar | Stok azalmış olabilir |